Co to jest chmura obliczeniowa
Źródło: https ://pixabay.com/pl/illustrations/chmura-komputer-hosting-3406627/
Cloud computing to technologia, która coraz częściej wymieniana jest przez ekspertów jako jedna z kluczowych technologii przyszłości. Ale co właściwie oznacza termin „cloud computing”?
National Institute of Standards and Technology (NIST) opisał ją jako „model umożliwiający wszechobecny, wygodny, sieciowy dostęp na żądanie do wspólnej puli konfigurowalnych zasobów obliczeniowych (np. sieci, serwerów, pamięci masowej, aplikacji i usług), które mogą być szybko dostarczane i udostępniane przy minimalnym wysiłku w zakresie zarządzania lub interakcji z dostawcą usług”.[1]
Definicja ta może wydawać się dość skomplikowana.
Innymi słowy cloud computing to korzystanie z możliwości IT (gromadzenie danych, korzystanie z oprogramowania, usług, itp.) bez potrzeby posiadania tych narzędzi na komputerach lub bez potrzeby posiadania serwerów do gromadzenia danych, ale poprzez zakup usług od zewnętrznego podmiotu. Czyli w zasadzie korzystasz z pewnych narzędzi IT nie kupując ich fizycznie, ale dlatego, że ktoś Ci je udostępnił (sprzedawca udostępnia serwery, aplikacje, miejsce do przechowywania danych) i płacisz mu za to.
Pierwsze pytanie, które nasuwa się w związku z tą technologią to jak wpływa ona na nasze życie i czyni je lepszym oraz dlaczego warto ją wdrożyć w swojej firmie.
Korzyści z przetwarzania w chmurze
Zacznijmy więc od wyjaśnienia, jakie zyski może mieć przedsiębiorca (lub jakikolwiek inny użytkownik) z zastosowania takiej technologii:
Profesjonalne wykorzystanie chmury obliczeniowej nie jest oczywiście bezkosztowe, ale pozwala ograniczyć wydatki, jakie firma musiałaby ponieść, gdyby zdecydowała się na własne serwery (koszt zakupu, instalacji, klimatyzacji, wynajmu powierzchni, wsparcia IT i wiele innych). Dlatego, choć trzeba ponieść koszty korzystania z chmury, w ostatecznym rozrachunku może się to okazać tańsze i bardziej efektywne niż w „starym” podejściu.
- Bezpieczeństwo.
Choć na pierwszy rzut oka może się to wydawać mniej bezpieczne niż posiadanie własnych serwerów, to pamiętaj, że w pierwszym przypadku musiałbyś sam zadbać o kopie zapasowe, ochronę danych, aktualizacje zabezpieczeń itp. W przypadku cloud computingu skorzystasz z pomocy profesjonalistów (zazwyczaj dużych korporacji), którzy zapewniają najwyższy poziom bezpieczeństwa przy użyciu najnowszych technologii. Przeniesienie odpowiedzialności może być dobrą decyzją. Możesz również korzystać z różnych rodzajów chmur, aby zwiększyć bezpieczeństwo lub przenieść do chmury tylko część swoich danych, a najbardziej prywatne z nich trzymać na własnych serwerach.
- Prostota i oszczędność czasu.
Chmura obliczeniowa jest łatwa w obsłudze (dla użytkownika końcowego) i nie wymaga od przedsiębiorców zaawansowanych umiejętności informatycznych. Dzięki temu mogą oni skupić się wyłącznie na prowadzeniu biznesu, bez konieczności zajmowania się utrzymaniem serwerów itp. Chmura znacznie ułatwia również programistom projektowanie czy testowanie aplikacji (o tym więcej w dalszej części). Oszczędność czasu wynika z faktu, że nie musisz zarządzać każdym elementem sam (lub poprzez swoich pracowników), ale zlecasz część operacji dostawcy. Oszczędność czasu może również oznaczać korzystanie z gotowych rozwiązań, a nie tworzenie ich od podstaw.
- Wszechstronność.
Wykorzystanie chmury obliczeniowej jest również rozwiązaniem uniwersalnym. Co w praktyce oznacza, że można na niej działać za pomocą dowolnego sprzętu podłączonego do Internetu. Jest to oczywiście świetna wiadomość dla przedsiębiorców, którzy nie muszą posiadać fizycznych biur do prowadzenia swojej działalności. Co więcej, uniwersalność tego rozwiązania wyraża się również w tym, że usługa cloud computingu może być dostosowana do potrzeb konkretnego przedsiębiorstwa. Dzięki temu przedsiębiorcy mogą płacić i korzystać tylko z tych narzędzi, które są im potrzebne.[2]
Punkt ten jest swoistą kumulacją poprzednich. Korzystanie z chmury obliczeniowej to wygoda, która polega na tym, że przedsiębiorca nie musi się martwić o to, że zabraknie miejsca na serwerach, że korzysta z przestarzałej technologii, że awaria zatrzyma działanie firmy, że nie chroni ona w wystarczającym stopniu przechowywanych danych itd. Wygoda użytkowania wynika również z przeniesienia odpowiedzialności na sprzedawcę.
Jak więc zacząć korzystać z chmury obliczeniowej?
Po pierwsze, musimy zrozumieć terminologię i niektóre pojęcia dotyczące modeli i typów tej technologii.
Rodzaje chmur
Decydując się na zakup chmury obliczeniowej, należy zdawać sobie sprawę z jej różnorodności. Jeśli chodzi o rodzaj chmury obliczeniowej, to w zasadzie można wyróżnić trzy najbardziej znane:
- Chmura publiczna;
- Chmura prywatna;
- Chmura hybrydowa.
Każda z nich ma inną charakterystykę i jest dedykowana dla określonych klientów.
Chmura publiczna
Chmura publiczna jest jednym z rodzajów chmury obliczeniowej. W tym przypadku użytkownik polega na zewnętrznych dostawcach usług w chmurze, którzy oferują przechowywanie danych lub moc obliczeniową. W tym przypadku cała praca związana z usługami jest po stronie dostawcy usług. Do najistotniejszych problemów w przypadku chmury publicznej należy ograniczony brak indywidualizacji narzędzi. Firma płaci za to „ile” korzysta z chmury. Przedsiębiorca nie musi się więc martwić o koszty początkowe (jak zakup serwerów, opłacenie administratorów itp.) Dzięki efektowi skali jest to bardzo opłacalna metoda prowadzenia operacji informatycznych. Ten rodzaj chmury jest współdzielony przez wszystkich jej użytkowników.
Chmura prywatna
Chmura prywatna różni się tym, że mogą z niej korzystać tylko konkretni użytkownicy. Z reguły jest ona po prostu własnością jednej firmy/organizacji i korzystają z niej jej pracownicy. Takie rozwiązanie pozwala na większą kontrolę nad wykorzystaniem chmury i bezpieczeństwem danych. Firmy potrzebują do tego własnej infrastruktury IT.[3] Również w tym przypadku środowisko chmury można dostosować do potrzeb organizacji, ale może to być czasochłonne.[4]
Chmura hybrydowa
Chmura hybrydowa jest połączeniem chmury publicznej i prywatnej. Polega ona na tym, że organizacja może korzystać z mocy obliczeniowej chmury publicznej i jednocześnie korzystać z chmury prywatnej dla większego bezpieczeństwa danych.
Czasami można spotkać się również z innymi (mniej popularnymi) rodzajami chmur obliczeniowych. Wśród nich można wyróżnić np:
Wiele chmur
Termin ten jest często mylnie utożsamiany z chmurą hybrydową. Multi cloud to środowisko, które opiera się na kilku chmurach. Dzieje się tak dlatego, że organizacja korzysta z kilku dostawców chmur. Mogą być one powiązane, ale nie muszą.[5] Mogą być one całkowicie publiczne, całkowicie prywatne lub mogą być kombinacją chmur publicznych i prywatnych.[6]
Chmura wspólnotowa
Innym przykładem chmury obliczeniowej jest chmura społecznościowa, w której chmura jest współdzielona przez kilka konkretnych organizacji (lub pracowników). Taka chmura może mieć sens tylko dla firm, które mają tę samą misję lub te same wymagania dotyczące bezpieczeństwa[7].
Modele chmury obliczeniowej
Omawiając chmurę obliczeniową warto zwrócić uwagę na modele usług w chmurze. Bardzo często są one przedstawiane w formie piramidy.
Taki sposób prezentacji bardzo dobrze oddaje zależność między nimi oraz to, jak duży obszar obejmują.
Można powiedzieć, że im wyższy model w schemacie piramidy, tym mniej umiejętności informatycznych trzeba posiadać (liczba zarządzanych działań maleje).
SaaS to dziedzina, w której pracują użytkownicy końcowi.
PaaS to dziedzina, w której pracują programiści.
IaaS to dziedzina, w której pracują administratorzy IT.
Ale co tak naprawdę oznaczają te terminy?
Modele chmury obliczeniowej:
- IaaS (Infrastruktura jako usługa)
IaaS jest najszerszym typem. Rozkładając ten skrót na części, warto zrozumieć, co w tym przypadku oznacza „Infrastruktura”. Jak sama nazwa wskazuje, w tym przypadku klientowi dostarczana jest infrastruktura IT. Oznacza to, że klient otrzymuje:
- przechowywanie,
- obliczenia (dostawca dostarcza zwirtualizowane CPU, GPU, HPC),
- zasoby sieciowe[1].
Oznacza to, że jako klient, zamiast kupować serwery i sprzęt, „wynajmujesz” je od zewnętrznego dostawcy w formie wirtualnej[2]. Klient korzysta ze swoich programów i aplikacji, które znajdują się na serwerach dostawcy [3] poprzez wykorzystanie ich mocy obliczeniowej.
Jeśli chodzi o modele płatności, to jest ich kilka, ale wśród nich najpopularniejszy będzie model pay-as-you-go. Użytkownik płaci za czas użytkowania (godziny, tygodnie, itp.) i/lub za wykorzystane miejsce (za wielkość plików)[4].
IaaS dostawcami są na przykład:
- Amazon AWS;
- DigitalOcean;
- Microsoft Azure;
- Rackspace Open Cloud;
- Google Compute Engine;
- HP Enterprise Converged Infrastructure;
- IBM SmartCloud Enterprise.
- PaaS (Platforma jako usługa)
Jeśli chodzi o model PaaS, to słowo klucz jest tutaj: „Platforma”. Model ten jest szczególnie skierowany do programistów do tworzenia oprogramowania, testowania, itp., ponieważ dostawca dostarcza narzędzia, na których mogą oni pracować[5]. Sprzedawca dostarczy narzędzia, na których będą mogli pracować. Sprzedawca bierze na siebie odpowiedzialność, np. za bezpieczeństwo, dostarczanie oprogramowania i tworzenie kopii zapasowych[6].
Sprzedawca dostarcza tu tzw. środowisko programistyczne, które może skrócić czas pracy programistów[7]. W skład narzędzi oferowanych firmom wchodzą zazwyczaj również usługi analityki biznesowej lub monitoringu[8].
PaaS jest również idealny do pracy nad jednym produktem przez osoby z różnych miejsc/ stref czasowych, ponieważ środowisko jest dostępne przez Internet[9].
Dostawcy PaaS:
- Oracle Cloud Platform;
- Google App Engine;
- Microsoft Azure;
- Salesforce aPaaS;
- Red Hat OpenShift PaaS;
- Mendix aPaaS;
- SAP Cloud Platform.
- SaaS (Oprogramowanie jako usługa)
SaaS jest najwyższym poziomem piramidy jeśli chodzi o modele chmurowe, co oznacza, że wymaga od użytkownika podstawowego poziomu umiejętności informatycznych. Jest bardzo powszechny i prawdopodobnie korzystałeś z niego wiele razy, nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Używasz arkuszy Google? Korzystałeś z SaaS. W tym przypadku, jako klient, otrzymujesz wszystko od dostawcy i nie musisz się martwić o operacje IT. Oznacza to, że nie musisz zarządzać oprogramowaniem (nie musisz go instalować ani aktualizować), znajduje się ono w chmurze, do której masz dostęp za pomocą przeglądarki, możesz robić kopie zapasowe itp. Cała ta praca zostanie wykonana za Ciebie przez dostawcę[10].
Z reguły płatności działają tu w modelu abonamentowym (płacisz za usługę co miesiąc), niektóre mogą być darmowe (darmowe w ograniczonej funkcjonalności)
Dostawcy SaaS:
- Salesforce;
- Microsoft (for example Office 365);
- Adobe Creative Cloud;
- Box;
- Google G Suite;
- Slack;
- Cisco.
Oprócz tych trzech najbardziej znanych typów, istnieje jeszcze kilka innych, rzadziej wymienianych. Ważne jest, aby pamiętać, że można łączyć te modele ze sobą.
Szukając informacji o tych modelach często można natknąć się na wykres, który pokazuje za co odpowiada usługodawca, a za co Ty jako klient/przedsiębiorca.
Obraz 1 „Porównanie kontroli usług w chmurze”
Źródło: https://digitalskynet.com/blog/cloud-service-models-saas-paas-iaas-which-is-better-for-your-business
Powyżej znajduje się przykład takiego wykresu, który można znaleźć na blogu Digital Skynet. Bardzo dobrze pokazuje on podział ról w poszczególnych modelach.
Można też spotkać się z opisem tych modeli na przykładzie prowadzenia restauracji czy samochodu.
IBM Cloud opublikował film na YouTube, w którym Tessa Rodes, wyjaśnia te modele na przykładzie samochodu.
IaaS jest przedstawiany jako leasing samochodu. Oznacza to, że wybierając ten samochód (IaaS) robimy dużo bardziej dogłębny research, interesuje nas jakie auto ma osiągi, jaki ma kolor, komfort użytkowania i wiele innych. Ty jeździsz samochodem i płacisz za paliwo i naprawy.
PaaS jest przedstawiany jako wynajem samochodów. Nie robisz tak wielu badań, nie interesują Cię tak bardzo osiągi, ale nadal jesteś kierowcą i płacisz za paliwo.
SaaS jest przedstawiany jako taksówka. Nie interesuje Cię jaki to samochód, jaki kolor, osiągi. Co więcej, to nie Ty jesteś kierowcą i nie płacisz za paliwo (jest ono wliczone w cenę usługi).[1]
Istota przedstawiona w ten sposób na przykładzie jest dobrym sposobem na lepsze zrozumienie specyfiki tych modeli.
Oprócz wcześniej wymienionych, istnieją również inne, mniej popularne modele cloud computingu
- BMaaS (Bare metal as a Service)
W tym przypadku klienci otrzymują serwery fizyczne i mogą z nich korzystać w nieograniczony sposób. Mogą używać dowolnego systemu operacyjnego i instalować własne aplikacje oraz hypervisory* do tworzenia własnych maszyn wirtualnych[2].
Płatności za tę chmurę są zazwyczaj miesięczne.
*hypervisors są narzędziami do zarządzania procesami wirtualizacji [3].
- MBaaS (Mobilny backend jako usługa)
Jest to model bardzo zbliżony do SaaS, ale ukierunkowany na tworzenie i testowanie aplikacji mobilnych, poprzez udostępnienie infrastruktury wspierającej pracę programistów mających na celu tworzenie aplikacji mobilnych. Dlatego też polecany jest dla firm / start-upów, które specjalizują się w tej dziedzinie[4].
Nadal można spotkać modele takie jak: